Station: [4] Zes tabatiers en een inbraak (nr. 11-13)
Hier ziet u drie pronk-tabatiers van Frederik de Grote. Oorspronkelijk waren ze vervaardigd uit mosachiet en lapis lazuli en bezet met briljanten.
Deze kleine doosjes waren in de 18e eeuw een zeer gewaardeerd modeartikel. Ze werden heel praktisch gebruikt. Men bewaarde er pillen, snoepjes, make-up, schoonheidspleisters of ook snuif- en rooktabak in.
Frederik de Grote gebruikte zulke doosjes vooral voor zijn geliefde snuiftabak. Hij had er altijd een bij zich. Toen hij in 1786 stierf, zouden er in paleis Sanssouci meer dan 100 met briljanten bezette doosjes hebben gelegen. Dat laat zien welke waarde en welke rol deze kleine voorwerpen in zijn dagelijks leven hadden.
De geschiedenis van de hier getoonde stukken is echter niet alleen schitterend. Ze is ook dramatisch. Tot 1953 bevonden zes van Frederiks pronkdoosjes zich in de burcht Hohenzollern. Toen vond er een inbraak plaats. De zes doosjes werden gestolen en onherstelbaar vernietigd.
Het verloop van de gebeurtenissen leest bijna als een misdaadroman. Op een mistige nacht begaf een man genaamd Paul Falk zich met een gestolen ladder door het bos op weg naar het kasteel. Met deze ladder overwon hij stil en onopgemerkt de kasteelmuren. Vervolgens knipte hij met een betonschaar de metalen spijlen bij het raam van de schatkamer door. Via de opening klom hij de schatkamer binnen.
Daar sloeg hij een rijke buit op. Hij nam borden van Silezisch goud, orden en bekers, tabakskistjes van Frederik de Grote en zelfs de maarschalkstaf van de keizer mee. De kroon bleef echter, tot ieders verbazing, achter.
Paul Falk werd later ontmaskerd door de betonschaar. Kinderen vonden deze tijdens het spelen in het bos. Maar voor de meeste voorwerpen was het toen al te laat. Ze waren al omgesmolten of spoorloos verdwenen.
Gelukkig kon ten minste een deel worden gered. Van drie van de zes tabakdoosjes konden gouden monturen met deels originele edelsteenversieringen worden teruggevonden. Ze zijn zo goed als mogelijk gerestaureerd. Deze stukken ziet u hier onder de nummers 11 tot en met 13.
Zo staan er vandaag niet alleen kostbare tabatiers voor u, maar ook stille getuigen van een even schitterende als door verlies getekende geschiedenis.