Station: [5] Tabak als levensredder


Hier ziet u een eenvoudig gouden doosje. Op het eerste gezicht lijkt het onopvallend. Toch is het van groot historisch belang.

Volgens de overlevering droeg koning Frederik de Grote het hiernaast afgebeelde uniform tijdens de Slag bij Kunersdorf op 12 augustus 1759. Deze slag eindigde in een nederlaag voor Pruisen. Ook de koning zelf raakte daarbij gewond.

Twee van zijn paarden werden onder hem weggeschoten. Bovendien werd Frederik zelf geraakt. De kogel was op zijn hart gericht. Dat hij het overleefde, had hij juist te danken aan een voorwerp dat men nauwelijks in verband brengt met het redden van levens.

Zoals altijd droeg hij een snuifdoosje in zijn borstzak. In dit geval was dat het hier tentoongestelde gouden doosje. De kogel ketste erop af. Zo werd het schot afgebogen en bleef het leven van de koning gespaard.

Juist deze eenvoud maakt het doosje zo indrukwekkend. Het is geen pronkstuk. Het is een stille getuige van een dramatisch moment.

Ook aan het uniform is het voorval nog af te lezen. De inslagplaats is tot op de dag van vandaag te herkennen. Deze bevindt zich onder de vierde knoop rechts. De uniformjas werd later gerepareerd. Samen met het gedeukte doosje houdt het de herinnering aan dit moment vast.

Zo vertellen twee zeer persoonlijke voorwerpen hier over oorlog, toeval en overleven. En ze laten met een bijna verrassende pointe zien: tabak kon in zeldzame gevallen toch levens redden.