Station: [8] Frederik III


Hier ziet u een groot historisch schilderij van Anton von Werner. Het toont een scène uit de Duits-Franse oorlog van 1870 en 1871.

Centraal staat de toenmalige Pruisische kroonprins Frederik Willem. Later werd hij keizer Frederik III. Hij staat samen met enkele van zijn stafofficieren in de woonkamer van een boerderij bij de baar van de Franse generaal Abel Douay. Douay was gesneuveld in de Slag bij Weißenburg in de Elzas.

De kroonprins zou de gesneuvelde tegenstander zelf de laatste eer hebben bewezen. Precies dit moment maakt Anton von Werner tot het onderwerp van zijn schilderij. Hij toont respect voor de verslagen tegenstander. Tegelijkertijd viert het schilderij de prestatie van het Pruisische leger in de oorlog tegen Frankrijk.

Het schilderij komt daarbij bijna over als een ooggetuigenverslag. De locatie is duidelijk te herkennen. Ook de aanwezige personen zijn onmiskenbaar te herkennen. Deze nauwkeurigheid is geen toeval. Anton von Werner was zelf bij de gebeurtenis aanwezig, maar schilderde het tafereel pas in 1890, dus twintig jaar later. Aantekeningen en schetsen hielpen hem om de scène tot in detail uit te werken.

Juist dat maakt het werk zo indrukwekkend. Het combineert nauwkeurige observatie met een duidelijke enscenering. De blik wordt geleid naar een gebaar dat waardigheid, militaire prestatie en herinnering in één beeld samenbrengt.

Direct onder het schilderij ziet u nog meer herinneringsstukken uit de tijd van keizer Frederik III. Daaronder bevinden zich ook zijn eerste schoenen. Dat klinkt in eerste instantie bijna verrassend. Na het grote pathos van het schilderij wordt de blik plotseling heel klein en persoonlijk.

In het Pruisische koningshuis bestond een vaste traditie. Elke prins en elke prinses kreeg bij het bereiken van de leeftijd van één jaar een paar rode schoenen cadeau. Ze waren vervaardigd uit het fijnste rode marokijnleer.

Het meer versleten paar was van Frederik III. Je kunt goed zien dat hij ze veel heeft gedragen. Ernaast ziet u nog een paar. Dat was van zijn zus Luise, de latere groothertogin van Baden. Blijkbaar ging zij wat zorgvuldiger met haar schoenen om. Dat is precies goed te zien aan haar paar.

Zo staan hier zeer uiteenlopende herinneringsstukken naast elkaar. Boven het grote schilderij met oorlog, eer en theatraliteit. Daaronder de kleine rode schoentjes uit het eerste levensjaar. Samen schetsen ze een beeld van Frederik III dat laveert tussen publieke rol en persoonlijke herinnering.